Ga naar inhoud

Suricata IDS — Configuratie & Installatie

Project: SASE Proof of Concept Datum: 31-05-2026 Component: Suricata IDS (OPNsense plugin os-intrusion-detection) Platform: OPNsense 26.1 op VM1 (PoP Node) Verantwoordelijke: Hennie

Suricata wordt op de PoP-node (VM1) ingezet als passieve Intrusion Detection System (IDS) op zowel de WAN- als LAN-interface van OPNsense. Het verkeer wordt geïnspecteerd maar niet geblokkeerd — detectie en logging staan centraal. Suricata vult School ICAP Guard aan: waar ICAP de inhoud van HTTP(S)-verkeer scant op malware en DLP, detecteert Suricata verdachte patronen op netwerkniveau (exploits, C2-communicatie, scans, DoS-pogingen).


Architectuuroverzicht

flowchart TD
    Client["Rocky client\n(LAN)"] --> LAN["LAN (vmbr1)"]
    LAN --> OPN["OPNsense (VM1)"]

    OPN --- Suricata["Suricata IDS\n(inspecteert WAN + LAN)"]
    Suricata --> Alerts["alerts\n/var/log/suricata/eve.json"]
    Alerts --> Wazuh["forwarding naar\nWazuh SIEM (VM4)"]

    OPN --> WAN["WAN (vmbr0)"]
    WAN --> Internet(["Internet"])

IDS-pipeline:

packet capture → rule match → alert logging

Suricata draait inline op OPNsense maar in detect-only-modus. Het ziet al het verkeer dat de firewall passeert (LAN ↔ WAN) en logt verdachte gebeurtenissen zonder de verbinding te onderbreken.


Architecturale doelstelling

Functie Doel
Netwerk-DPI Deep packet inspection op WAN- en LAN-verkeer voor signature-based threat detection
Logging Volledig overzicht van geactiveerde signatures (eve.json) met timestamp, src/dst, signature, severity
SIEM-integratie eve.json wordt doorgestuurd naar Wazuh voor centrale correlatie

IDS vs IPS

Suricata wordt bewust in IDS-modus (detection-only) ingezet, niet in IPS-modus (prevention):

  • In een PoC-omgeving is IDS veiliger: IPS kan legitiem verkeer per ongeluk blokkeren, wat een demo onbruikbaar maakt
  • Eens de rulesets gevalideerd zijn, kan overgeschakeld worden naar IPS zonder architecturale wijzigingen
  • Complementair aan ICAP: School ICAP Guard blokkeert daadwerkelijk op HTTP-niveau; Suricata detecteert op netwerkniveau en geeft de SIEM zichtbaarheid

Suricata-configuratie

1 — Plugin installeren

Navigeer naar System → Firmware → Packages.

Zoek op suricata en installeer het pakket via de middelste knop. Na installatie verschijnt een nieuw menu: Services → Intrusion Detection.

Suricata plugin installeren

2 — IDS activeren

Navigeer naar Services → Intrusion Detection → Administration → Settings.

Instelling Waarde
Enabled ✓ aangevinkt
Capture mode IDS (niet IPS)
Promiscuous mode ✓ aangevinkt
Interfaces WAN, LAN
Pattern matcher Hyperscan

Motivatie Hyperscan: Hyperscan is een Intel-library voor high-performance regex matching. In een PoC met beperkte resources is dit de snelste pattern matcher en geeft Suricata lagere CPU-belasting bij veel verkeer.

Suricata IDS settings

3 — Rulesets downloaden

Navigeer naar Services → Intrusion Detection → Administration → Download.

De volgende Emerging Threats Open rulesets worden ingeschakeld:

Malware & aanvallen

  • emerging-malware
  • emerging-exploit
  • emerging-exploit_kit
  • emerging-shellcode
  • emerging-worm

Netwerkaanvallen

  • emerging-dos
  • emerging-scan
  • emerging-attack_response
  • emerging-botcc
  • emerging-sql
  • emerging-drop

Threat intelligence

  • threatview_CS_c2
  • compromised

Webverkeer

  • emerging-web_client
  • emerging-web_server
  • emerging-web_specific_apps

DNS monitoring

  • emerging-dns

Phishing

  • emerging-phishing

Optioneel

  • emerging-info
  • emerging-policy
  • emerging-user_agents
  • emerging-icmp

App-detect

  • OPNsense-App-detect/test
  • OPNsense-App-detect/file-transfer
  • OPNsense-App-detect/mail

Motivatie per ruleset

Ruleset Beschrijving Reden
emerging-exploit Detectie van exploits op kwetsbaarheden Veelvoorkomende aanvalsvectoren op niet-gepatchte software
emerging-malware Malware communicatie en payloads Detecteert C2-communicatie van malware
emerging-scan Netwerkscan detectie Detecteert aanvallers die het netwerk verkennen
emerging-phishing Phishing URL en traffic detectie Voorkomt credential diefstal
emerging-dos DoS aanval detectie Detecteert volume- of gerichte DoS-aanvallen
emerging-attack_response Post-exploitatie gedrag Detecteert laterale beweging of persistentie
emerging-botcc Botnet command & control Detecteert C2-communicatie van geïnfecteerde hosts
emerging-web_server Webserver aanvallen Beschermt kwetsbare webapplicaties
emerging-sql SQL-injectie en database-aanvallen Beschermt tegen database-aanvallen

Klik na selectie op Download & Update Rules onderaan de pagina.

Rulesets downloaden

Navigeer daarna naar Services → Intrusion Detection → Administration → Rules en schakel alle gedownloade rules in.

Rules tab — rules ingeschakeld


Testen & validatie

Test: IDS alert genereren

Vanuit de Rocky VM wordt een curl-commando uitgevoerd dat een bekende IDS-testsignature triggert:

curl http://testmynids.org/uid/index.html

Navigeer naar Services → Intrusion Detection → Administration → Alerts.

Alerts tab toont gedetecteerde events

Troubleshooting: geen alerts

Bij de eerste test werden geen alerts gegenereerd, ondanks dat de DNS-rules enabled stonden:

Geen alerts bij eerste test

DNS rules enabled

Curl werd correct uitgevoerd vanuit Rocky:

Curl-commando vanuit Rocky

Oplossing: aanvullende rulesets inschakelen (emerging-malware, emerging-exploit, emerging-attack_response, emerging-web_server). Na het inschakelen van de aanvullende rulesets verschenen alerts correct in de Alerts-tab. De DNS-rules alleen volstonden niet om de testmynids-signature te detecteren — die hoort bij de info- of attack_response-categorie.


Logging — eve.json

Suricata schrijft gestructureerde JSON-events naar /var/log/suricata/eve.json. Elk event bevat:

{
  "timestamp": "2026-05-31T10:00:00.123456+0200",
  "event_type": "alert",
  "src_ip": "192.168.50.20",
  "src_port": 54321,
  "dest_ip": "1.2.3.4",
  "dest_port": 80,
  "proto": "TCP",
  "alert": {
    "action": "allowed",
    "signature_id": 2024897,
    "rev": 2,
    "signature": "ET INFO HTTP Request to a *.top domain",
    "category": "Misc activity",
    "severity": 3
  },
  "in_iface": "vtnet1"
}

Dit logformaat wordt door Wazuh native gelezen via de Wazuh-agent op OPNsense (zie 05-Algemene-Beoordeling/Documentatie/07-SIEM-Configuratie.md). Hierdoor zijn Suricata-alerts zichtbaar in het centrale Wazuh-dashboard.


Validatie & testen

De werking van Suricata wordt aangetoond in:

Testdocument Bewijs
01-Traffic-routing Verkeer passeert Suricata-inspectie tussen LAN en WAN
04-Malware-inspectie Network-level DPI complementair aan ICAP/ClamAV
07-IDS-Suricata Suricata-specifieke testscenario's (alert generatie, eve.json, ruleset-validatie)

Troubleshooting

Symptoom Mogelijke oorzaak Oplossing
Geen alerts ondanks testverkeer Ruleset met juiste category niet enabled Zet emerging-malware, emerging-attack_response, emerging-web_server aan
Service start niet Configuratiefout in suricata.yaml Services → Intrusion Detection → Log Files voor live foutmelding
Hoge CPU-belasting Pattern matcher niet geoptimaliseerd Schakel Hyperscan in onder Settings
Rules tab is leeg na download Update niet voltooid Klik opnieuw Download & Update Rules onderaan de Download-tab
Alerts in eve.json maar niet in GUI GUI ververst niet automatisch Refresh de Alerts-tab handmatig of wacht ~30s
Suricata mist HTTPS-content Suricata kan TLS niet ontsleutelen Logisch — ICAP via Squid SSL-bump handelt HTTPS-content af

Bronnen