SD-WAN — Implementatiekeuze & Architectuur¶
Project: SASE Proof of Concept
Datum: 31-05-2026
Component: SD-WAN architecturale rol & motivatie
Verantwoordelijke: Hennie + Rieam
In deze Proof of Concept wordt de SD-WAN-functionaliteit niet door een dedicated open-source SD-WAN-appliance verzorgd, maar geïntegreerd in OPNsense op de PoP-node, aangevuld met NetBird voor remote/site-to-site connectiviteit. Dit document motiveert die keuze, beschrijft welke SD-WAN-eigenschappen geleverd worden, en welke limitaties bewust werden geaccepteerd binnen de scope.
Doelstelling van SD-WAN in een SASE-context¶
Gartner's SASE-definitie plaatst SD-WAN als de netwerk-laag die clients en sites verbindt met de PoP-node. Verwachte functies:
| SD-WAN functie | Doel |
|---|---|
| WAN-routing & gateway | Bepalen langs welk WAN-pad verkeer wordt verstuurd |
| NAT | Vertaling tussen interne en externe IP-ruimte |
| Multi-WAN failover | Automatische overschakeling bij uplink-uitval |
| Dynamic path selection | Beste pad kiezen op basis van latency, packet loss, jitter |
| Site-to-site connectiviteit | Versleutelde tunnels tussen locaties / remote clients |
| Traffic shaping / QoS | Prioritering van kritisch verkeer |
Achtergrond — keuze in semester 1 vs. semester 2¶
In de blueprint van semester 1 werd FlexiWAN geëvalueerd als open-source SD-WAN-component. Tijdens de PoC-uitvoering in semester 2 werd FlexiWAN uit scope gehaald:
| Reden | Toelichting |
|---|---|
| Operationele complexiteit | FlexiWAN vereist een aparte management-controller, agents per branch en uitgebreide tunnel-configuratie |
| Beperkte tijd | De PoC-deadline van 12 weken liet geen ruimte voor een dedicated SD-WAN-stack naast SWG, CASB, ZTNA, NDR en SIEM |
| Functionele overlap | OPNsense biedt al gateway-routing, multi-WAN-policy en NAT — basisfunctionaliteit die voor de PoC volstaat |
| Architecturale consolidatie | Eén centrale gateway (OPNsense) + NetBird overlay is eenvoudiger te demonstreren en troubleshooten dan een gedistribueerde SD-WAN-overlay |
SD-WAN-rol in deze PoC¶
De SD-WAN-functies worden verdeeld over OPNsense (routing, NAT, gateway) en NetBird (overlay-tunnels voor remote access en site-to-site equivalent):
| SD-WAN-functie | Implementatie |
|---|---|
| Gateway-management | OPNsense — default gateway naar 10.155.0.1 via WAN-interface |
| WAN-routing | OPNsense — statische routing tussen LAN (192.168.50.0/24) en WAN (10.155.0.0/16) |
| NAT (outbound) | OPNsense — Automatic Outbound NAT voor al het LAN-verkeer richting WAN |
| Policy-based routing | OPNsense — mogelijk via firewall-rules met gateway-selectie (niet actief in deze PoC) |
| Site-to-site / remote | NetBird overlay (WireGuard) — vervult de rol van klassieke IPsec site-to-site |
Voor de volledige OPNsense-configuratie (installatie, interfaces, IP-plan, firewall, SPAN/mirror), zie SWG / OPNsense-Configuratie. Voor NetBird, zie ZTNA-Configuratie.
Architecturale plaatsing¶
OPNsense fungeert als enige inline gateway tussen LAN en WAN. NetBird vult de remote-access-rol in die in een klassieke SD-WAN-setup door site-to-site IPsec-tunnels wordt vervuld:
flowchart LR
LAN["LAN\n(192.168.50.0/24)"] --> OPN["OPNsense\nrouting / NAT / policy"]
OPN --> WAN["WAN gateway\n(10.155.0.1)"] --> Internet(["Internet"])
OPN --> NB["NetBird overlay\n(WireGuard)"] --> Remote["Remote clients\nvia Cloud VPS controller"]
De clientverbinding loopt via een NetBird overlay-tunnel naar de PoP, daarna via OPNsense het bedrijfsnetwerk in. Voor de volledige data flow zie 02-Functioneel-schema.
Bewust geaccepteerde limitaties¶
| Niet geïmplementeerd | Reden |
|---|---|
| Multi-WAN failover | PoC heeft één WAN-uplink (10.155.205.11); geen tweede pad om failover op te testen |
| Dynamic path selection | Geen meerdere WAN-paden, dus geen routebeslissingen op basis van latency/jitter |
| Application-aware routing | OPNsense kan dit beperkt via firewall-rules; niet als doelstelling van de PoC opgenomen |
| WAN-optimalisatie (caching/dedup) | Buiten scope; Squid biedt wel HTTP-object caching voor webverkeer als adjacent functie |
| Gecentraliseerde SD-WAN-orchestrator | FlexiWAN-controller is gedropt; OPNsense wordt per node lokaal beheerd |
Deze limitaties zijn aanvaard binnen de PoC-scope. In een productiedeployment zou een dedicated SD-WAN-laag (bv. FlexiWAN, OpenWRT met mwan3, of commerciële oplossingen) deze functies overnemen.
Rubric-mapping¶
| Rubric-criterium | Status | Bewijs |
|---|---|---|
| SD-WAN-concept | Voldoende | Concept correct begrepen en gemotiveerd waarom geen aparte appliance |
| WAN-routing & gateway | Goed | Volledig functioneel via OPNsense |
| Site-to-site / remote tunnels | Goed | NetBird overlay vervult site-to-site rol |
| Multi-WAN / failover | Onvoldoende | Niet geïmplementeerd — beperking van PoC-omgeving |
| Traffic policy | Goed | Per-interface firewall rules + NAT-policy + NetBird ACL's |
Validatie & testen¶
Tests die de SD-WAN-functies van OPNsense + NetBird aantonen:
| Testdocument | Bewijs |
|---|---|
| 05-Algemene-Beoordeling/Testen/03-Integratie | Routing tussen LAN en WAN werkt; NAT translateert correct |
| 01-SWG/Testen/01-Traffic-routing | Verkeer wordt via de PoP geforceerd, geen local breakout (beperking, zie TR-T03) |
Bronnen¶
- Gartner SD-WAN definitie: https://www.gartner.com/en/information-technology/glossary/sd-wan-software-defined-wan
- OPNsense routing & gateways: https://docs.opnsense.org/manual/gateways.html
- NetBird (WireGuard overlay): https://docs.netbird.io/about-netbird/how-netbird-works
- FlexiWAN (overwogen, niet geïmplementeerd): https://flexiwan.com/