Rapportering & Reflectie¶
Project: SASE Proof of Concept
Datum: 31-05-2026
Component: Eindrapportage, reflectie en aanbevelingen voor vervolgwerk
Dit document bundelt de eindrapportage van het SASE-project. Het beschrijft wat er per SASE-laag is gerealiseerd, welke keuzes onderweg gemaakt zijn, welke beperkingen zijn vastgesteld en wat we als team uit het traject hebben geleerd. De technische details staan in de andere documenten onder
Rubriek/; deze pagina is bedoeld als overkoepelend overzicht voor de beoordelaar.
Projectcontext¶
Het project realiseert een Proof of Concept van een Secure Access Service Edge (SASE) architectuur, opgebouwd uit open-source componenten. Doel is om de vier SASE-pijlers (SWG, ZTNA, CASB en SD-WAN) plus een centrale SIEM-laag operationeel te krijgen op een Proxmox-omgeving, gestuurd door Microsoft Entra ID als centrale identity provider.
| Aspect | Invulling |
|---|---|
| Opdrachtgever | Vermonden David, Wayaert Dimitri, Atlas College Genk |
| Duur | Eén semester |
| Team | Hennie, Youness, Dali, Rieam |
| Architectuur | Inline core op OPNsense (VM1) + aparte VM's voor ICAP, Zeek/RITA en Wazuh + externe VPS voor NetBird |
| Identity provider | Microsoft Entra ID (single tenant) |
| Documentatieplatform | MkDocs Material (zensical.org) |
Voor de volledige architectuur zie 01-Architectuur; voor het functionele schema zie 02-Functioneel-schema.
Wat is gerealiseerd per SASE-laag¶
SWG (Secure Web Gateway)¶
- OPNsense als inline core met Squid als forward proxy.
- SSL-bump met eigen CA (
SECURITYPROJECT_CA) voor TLS-inspectie. - School ICAP Guard (zelfgebouwde ICAP-service) gekoppeld aan Squid voor identity-based policies, DLP en URL-categorisatie via UT-1.
- ClamAV voor malware-scanning op de ICAP-server, gevalideerd met EICAR.
- Unbound DNS met blocklists (Steven Black, hagezi, OISD, Abuse.ch) en dagelijkse automatische update.
- Suricata IDS met ET Open rulesets, output in
eve.jsondoorgestuurd naar Wazuh.
Validatie: 01-SWG/Testen/ toont per rubriekcriterium het bewijs (traffic routing, identity-based access, DNS filtering, malware inspectie, DLP, en de validatie-samenvatting).
ZTNA (Zero Trust Network Access)¶
- NetBird self-hosted op een externe VPS, met de officiële combined-server image (management, signal, relay en STUN in één container) achter Traefik met automatische Let's Encrypt-certificaten.
- Eerste superadmin lokaal aangemaakt via de embedded OIDC-provider, gevolgd door koppeling van Microsoft Entra ID als externe Identity Provider via Settings.
- Per-applicatie route-distributie op basis van Entra-groepen (
Admin-1e,IT-HELPDESK-1e,students-1e). - OPNsense als gecombineerde Netbird-peer, exit node en routing peer.
sync-groups.sh(cron*/2) zet de GUID-groepen automatisch om naar leesbare Entra-displayNames.- Tijdens de testfase werd vastgesteld dat route-distributie alleen niet volstaat omdat OPNsense tegelijk gateway is van het interne subnet. Dit is opgelost met aanvullende OPNsense firewallregels die Student-peers blokkeren op pakketniveau (zie 03-ZTNA/Testen/01-Per-applicatie-toegang).
CASB (Cloud Access Security Broker)¶
- CASB-functionaliteit wordt geleverd door School ICAP Guard via UT-1 URL-categorisatie en per-groep policies.
- Cloud-apps (Dropbox, WeTransfer, Tinder, ...) worden geblokkeerd voor de groep
students-1e, en toegestaan voorIT-HELPDESK-1eenAdmin-1e. - Hot-reload van policies via het ICAP-dashboard zonder dat de proxy of de tunnel verbroken hoeft te worden.
SD-WAN¶
- Beperkte invulling: OPNsense als single PoP-node, met WAN-uplink naar het schoolnetwerk en NetBird overlay als bedekkende laag tussen externe clients en de PoP. Een echte multi-PoP SD-WAN met dynamische path selection viel buiten de scope van een eensemester PoC.
Algemene SIEM-laag (Wazuh)¶
- Wazuh-manager op VM4, met agents op OPNsense, ICAP-server en Rocky-testclient.
- Centrale logverzameling: Squid access logs, ICAP events, Suricata alerts, OPNsense firewall log, Linux auth logs.
- Dashboards voor compliance (PCI-DSS, GDPR) en alerting bij Suricata-detecties en File Integrity Monitoring events.
Validatie: 05-Algemene-Beoordeling/Testen/01-Transparantie-en-logging.
Belangrijkste ontwerpkeuzes¶
| Beslissing | Motivatie | Gevolg |
|---|---|---|
| OPNsense als gecombineerde Netbird-peer + exit node + SWG-proxy | Eén tunnel naar de PoP houdt de inspectiestack centraal en de latency laag; de externe VPS draait alleen het management plane | Zie ZTNA Configuratie sectie 11; conflict tussen exit-node en gateway-rol is opgelost met OPNsense firewallregels |
| Entra ID als enige identity provider | Eén bron van waarheid voor users en groepen door de hele stack (ZTNA + SWG + CASB) | OIDC-flow voor Netbird, groepsclaim wordt doorgegeven, sync-script vertaalt GUID-groepen naar leesbare namen |
| School ICAP Guard zelfgebouwd | Geen bestaande open-source ICAP-service combineert identity-based policies + UT-1 categorisatie + DLP + ClamAV in één | Volledige controle over identity-mapping en policy-evaluatie, maar wel meer onderhoudswerk |
| Zelf-gehoste Netbird op externe VPS | Geen vendor lock-in, volledige zichtbaarheid op de stack, geen SaaS-afhankelijkheid voor de ZTNA-laag | Operationele overhead (TLS-certificaten, Docker-stack, embedded OIDC), maar volledig open infrastructuur |
| Inline core op één VM (OPNsense) | Eenvoudige doorgang voor al het LAN-verkeer; minder VM's, minder configuratie | Single point of failure voor LAN-WAN-verkeer; gemitigeerd door snapshots en config-backups |
Belangrijkste beperkingen¶
| Beperking | Waarom | Impact | Verwijzing |
|---|---|---|---|
| Transparante proxy werkt niet voor Netbird-tunnelverkeer | NAT-redirect arriveert wel op 192.168.50.1:3128 maar Squid pikt de gerederigeerde sessies niet op |
Manuele proxy in Firefox als workaround | ZTNA Configuratie sectie 12.1 |
| Route-distributie alleen volstaat niet voor interne segmentatie | OPNsense is tegelijk exit node en gateway van 192.168.50.0/24; Student-pakketten matchen 0.0.0.0/0 en worden vervolgens door OPNsense doorgerouteerd |
Aanvullende OPNsense firewallregels nodig (sluitstuk van de ZTNA-segmentatie) | 01-Per-applicatie-toegang ZT-T03/T04 |
| Local breakout via fysieke interface niet volledig geblokkeerd | Een client met een tweede netwerkinterface kan om de tunnel heen surfen | Niet kritiek voor PoC-scope, mitigatie via strikte Netbird ACL of OS-firewallregel is mogelijk | TR-T03 |
| Relay-only verbindingen | UDP 51820 vermoedelijk geblokkeerd op het schoolnetwerk | Hogere latency, maar functioneel identiek; geen impact op route-distributie | ZTNA Configuratie sectie 12 |
| ICAP-server stabiliteit | Crashte enkele keren tijdens lange testsessies | Tijdelijk verlies van content-inspectie tot herstart; opgenomen als issue in het ICAP Guard project | n.v.t. |
Wat ging goed¶
- Heldere architectuurkeuze in fase 1: vroeg in het semester is een inline-core ontwerp met drie Proxmox-bridges (WAN/LAN/Mirror) vastgelegd. Dat heeft alle vervolgkeuzes vereenvoudigd, omdat elke component een duidelijke plek had.
- Eén identity provider voor alles: door Entra ID consequent als bron van waarheid te gebruiken, wisten alle vier de pijlers (ZTNA-route-distributie, SWG-policies, CASB-categorisatie, Wazuh-account mapping) elkaar te vinden via dezelfde groep- en user-claims.
Wat ging minder goed¶
- Transparante proxy: ondanks veel tijd in tcpdump, PF-redirects en Squid-config is dit niet werkend gekregen binnen de scope. De manuele Firefox-proxy is daarom de gekozen workaround. Een volgende iteratie zou met een aparte WireGuard endpoint op OPNsense (in plaats van combined peer/exit) kunnen experimenteren.
- ICAP-server stabiliteit: een paar crashes onder load hebben tests opnieuw moeten worden uitgevoerd. Memory limits en supervisord-style auto-restart kunnen in een volgende versie helpen.
Lessen geleerd¶
- Architectuurkeuzes hebben tweede-orde gevolgen. De keuze om OPNsense gecombineerd peer + exit + gateway te maken is operationeel efficiënt, maar maakte de ZTNA-segmentatie complexer dan voorzien.
- Identity-binding is de hoeksteen van SASE. Zodra alle componenten via dezelfde Entra-groepen werken, vervalt de behoefte aan IP-gebaseerde regels grotendeels. Het werk zit in het correct doorgeven van de groep aan elke laag.
- Self-hosted is leerzamer dan SaaS. Door Netbird zelf te hosten op een externe VPS leerden we de embedded OIDC, traefik-routing, TLS passthrough en sync-mechanismen veel beter kennen dan we ooit zouden hebben in een SaaS-setup. Het 'zelf' bouwen van de ICAP guard was ook een heel leerrijk process.
- Eerlijk falen is documentatiewaarde. Een PoC die alles "uitstekend" claimt is verdacht; een PoC die per criterium aangeeft wat werkt, wat niet werkt en waarom, is bruikbaarder voor toekomstige iteraties.
Aanbevelingen voor vervolgwerk¶
| Verbeterpunt | Voorgesteld actiepunt | Verwachte winst |
|---|---|---|
| Transparante proxy | Aparte test-VM met enkel Squid in intercept mode, zonder Netbird-rol, om te isoleren of OPNsense PF of Squid intercept-config de blocker is | Volledig transparant SWG-pad zonder manuele browser-proxy |
| Dynamische OPNsense-aliassen per Entra-groep | Periodiek users.json van de ICAP-server lezen en automatisch een OPNsense Firewall Alias bijwerken |
Firewallregels blijven actueel zonder handmatige IP-mapping per peer |
| SD-WAN uitbreiden | Tweede PoP-node (bv. tweede OPNsense in een andere locatie) met dynamische path selection op basis van latentie en jitter | Echte SD-WAN-validatie in plaats van single-PoP |
| ICAP-stabiliteit | Memory-limits + systemd Restart=always, logging naar Wazuh voor alarmering bij crash |
Geen verloren tests door ICAP-downtime |
Eindoordeel¶
De PoC toont werkende invulling van de SWG-, ZTNA-, CASB- en SIEM-pijlers met een coherente identity-driven architectuur. SD-WAN is bewust beperkt gehouden tot een single-PoP setup gegeven de tijds- en omgevingsbeperkingen. De bewust gerapporteerde beperkingen (transparante proxy, ZTNA-gateway-conflict, local breakout) zijn allemaal verdedigbaar binnen de PoC-scope en bieden concrete handvatten voor een volgende iteratie. De documentatie in deze MkDocs-site is bedoeld om die volgende iteratie te ondersteunen zonder dat het team opnieuw alles hoeft te onderzoeken.
Bronnen¶
- Algemene rubric-criteria: project-handleiding hogeschool (interne documentatie).
- SASE-definitie: https://www.gartner.com/en/information-technology/glossary/secure-access-service-edge-sase.
- Per-component bronnen: zie de bronnenlijst onderaan elke
Documentatie/-pagina onderRubriek/01-SWG/,Rubriek/02-CASB/,Rubriek/03-ZTNA/,Rubriek/04-SD-WAN/enRubriek/05-Algemene-Beoordeling/.